تفسیر موضوعی قرآن

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيم
قُلِ انْظُرُوا ما ذا فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما تُغْنِی الْآیاتُ وَ النُّذُرُ
عَنْ قَوْمٍ لا یُؤْمِنُونَ
بگو: «نگاه کنید چه چیز (از آیات خدا و نشانههای توحیدش)
در آسمانها و زمین است!» اما این آیات و انذارها به حال کسانی
که(به خاطر لجاجت) ایمان نمیآورند مفید نخواهد بود!
بیت الله الحرام(مکه مکرمه)
___________
مسجدالنبی(مدینه منوره)
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيم
اللَّهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَ يَمُدُّهُمْ فِي طُغْيانِهِمْ يَعْمَهُونَ (15)
خداوند آنان را به استهزا مىگيرد و آنان را در طغيانشان مهلت مىدهد تا سرگردان شوند.
نكتهها:
كلمه «يَعْمَهُونَ» از «عمه» مثل «عمى» مىباشد، لكن «عمى» كورى ظاهرى را گويند و «عمه» كورى باطنى است.
امام رضا عليه السلام در تفسير اين آيه مىفرمايد:
خداوند، اهل مكر و خدعه و استهزا نيست، لكن جزاى مكر و استهزاى آنان را مىدهد.
هم چنان كه آنان را در طغيان و سركشى خودشان، رها مىكند تا سردرگم و غرق شوند. و چه سزايى سختتر از قساوت قلب و تسلّط
شيطان و وسوسههاى او، ميل به گناه و بىرغبتى به عبادت، همراهى و همكارى با افراد نااهل و سرگرمى به دنيا و غفلت از حقّ كه منافقان بدان گرفتار مىآيند.
منافقان، دوگانه رفتار مىكنند و لذا با آنها نيز دو گونه برخورد مىشود در دنيا احكام مسلمانان را دارند و در آخرت كيفر كفّار را مىبينند.
پيامها:
1 كيفرهاى الهى، متناسب با گناهان است. در برابر «إِنَّما نَحْنُ مُسْتَهْزِؤُنَ»، «اللَّهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ» آمده است.
2 منافقان با خدا طرفند، نه با مؤمنان. (آنها مؤمنان را مسخره مىكنند، ولى خدا به حمايت آمده و پاسخ مسخرهى آنان را خودش مىدهد.) «اللَّهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ»
3 استهزا، اگر به عنوان پاسخ باشد مانعى ندارد. نظير تكبّر در مقابل متكبّر. «اللَّهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ»
4 از مهلت دادن و زياده بخشىهاى خداوند، نبايد مغرور شد. «يَمُدُّهُمْ فِي طُغْيانِهِمْ»
5 سركشى و طغيان، زمينهاى براى سردرگمىهاست. «فِي طُغْيانِهِمْ يَعْمَهُونَ»
منبع:تفسير نور، ج1، ص: 59
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيم
وَ إِذا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قالُوا آمَنَّا وَ إِذا خَلَوْا إِلى شَياطِينِهِمْ قالُوا إِنَّا مَعَكُمْ
إِنَّما نَحْنُ مُسْتَهْزِؤُنَ (14)
و چون با اهل ايمان ملاقات كنند گويند: ما (نيز همانند شما) ايمان آوردهايم.
ولى هر گاه با (همفكران) شيطان صفت خود خلوت كنند، مىگويند: ما با شما هستيم، ما فقط (اهل ايمان را) مسخره مىكنيم.
نكتهها:
«شيطان» از «شَطَن» به معناى دور شده از خير است كه به هر كس القاى انحراف كند، اطلاق شده و به انسانهاى بدكار و دور از حقّ نيز گفته مىشود.
پيامها:
1 منافق، نان را به نرخ روز مىخورد.(«قالُوا آمَنَّا» «قالُوا إِنَّا مَعَكُمْ»)
2 به هر اظهار ايمان،نبايد اعتماد قطعى كرد و بايد مواظب عوامل نفوذى بود. «قالُوا آمَنَّا»
3 منافق، شهامتِ صداقت ندارد و از مؤمنان ترس و هراس دارد. «خَلَوْا» تماس و ارتباط منافقان با مؤمنان، آشكار و علنى است ولى تماس آنان با كفّار يا سران و رهبران خود، سرّى و محرمانه، در نهان و خلوت صورت مىگيرد.
4 دوستان منافقان، شيطان صفت هستند. «شَياطِينِهِمْ»
5 كفّار و منافقان با همديگر ارتباط تشكيلاتى دارند و منافقان از آنان خطّ فكرى مىگيرند. «شَياطِينِهِمْ»
6 اظهار ايمان از سوى منافق موقتى است، ولى كفر او پايدار و ثابت است. «آمَنَّا، «إِنَّا مَعَكُمْ» (ايمان، با جملهى فعليه و كفر با جملهى اسميّه آمده و جمله اسميّه نشانهى دوام و ثبوت است.)
7 منافقان با كافران نه تنها همفكرند بلكه كمككار هم نيز هستند. «إِنَّا مَعَكُمْ» (كلمه «مع»، در جايى بكار مىرود كه علاوه بر همفكرى، همكارى نيز باشد.)
8 منافقان، مؤمنان را به استهزا مىگيرند. «إِنَّما نَحْنُ مُسْتَهْزِؤُن
___________
مسجدالنبی(مدینه منوره)
Design By : Night Melody


